
Moduł BHP · Ochrona przeciwpożarowa
Zagrożenie pożarowe i wybuchowe — podstawy
Definicje
Zagrożenie pożarowe
Zespół czynników wpływających na powstanie i rozprzestrzenianie się pożaru — a przez to na bezpieczeństwo życia ludzi.
Zagrożenie wybuchem
Może powstać wszędzie, gdzie istnieje możliwość wytworzenia mieszaniny wybuchowej poprzez rozproszenie palnych gazów, par palnych cieczy lub pyłów w powietrzu. Przy odpowiednim stężeniu i inicjującym czynniku zapłonu — następuje gwałtowne spalanie, czyli wybuch.
Trójkąt pożarowy — warunki powstania pożaru
Pożar lub wybuch może powstać wyłącznie gdy jednocześnie zaistnieją wszystkie trzy elementy:
Materiał palny
Gazy, ciecze palne, ciała stałe
Czynnik utleniający
Tlen, chlorowce, związki nadtlenkowe
Źródło zapłonu
Iskra, otwarty ogień, gorąca powierzchnia
Kluczowa zasada: Usunięcie jednego z tych trzech elementów wyklucza powstanie pożaru.
Materiały palne niebezpieczne pożarowo
Czynniki utleniające i źródła zapłonu:
Czynniki utleniające
Tlen z powietrza, związki nadtlenkowe, azotanowe, azotynowe, nitrowe, chloranowe, chlorowce (fluor, chlor, brom), siarka
Źródła zapłonu
Iskry elektryczne, mechaniczne, elektrostatyczne, gorące powierzchnie, iskry spawalnicze, łuk elektryczny, otwarty ogień
Moduł BHP · Ochrona przeciwpożarowa
Zapobieganie pożarom, obowiązki i postępowanie
Metody zapobiegania pożarom i wybuchom
Pracodawca opracowuje Instrukcję postępowania na wypadek pożaru i umieszcza ją w widocznych miejscach. Powinna zawierać: zasady ewakuacji, zasady postępowania przy pożarze, sposób alarmowania oraz wykaz telefonów alarmowych.
Obowiązki pracownika w zakresie ochrony ppoż.
Postępowanie po zauważeniu ognia lub dymu
Do czasu przybycia jednostek ratowniczo-gaśniczych akcją kieruje Kierujący Akcją Ratowniczą. Po ich przybyciu kierowanie przejmuje kierownik akcji ratowniczej, który ma prawo żądać pomocy od instytucji państwowych i obywateli.

Moduł BHP · Ochrona przeciwpożarowa
Podręczny sprzęt gaśniczy i grupy pożarów
Grupy pożarów wg Polskich Norm
Zasady wyposażenia obiektów w gaśnice
Podstawa prawna: Rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (t.j. Dz.U. 2023 poz. 822 ze zm.)
Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm³) powinna przypadać:
Rozmieszczenie gaśnic:
Przeglądy gaśnic powinny być przeprowadzane w okresach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku.
Rodzaje podręcznego sprzętu gaśniczego
Gaśnice
Hydronetki
Koce gaśnicze
Tłumice
Sita kominowe
Podręczny sprzęt gaśniczy służy do likwidacji pożaru w zarodku. Cechuje się prostotą obsługi i niezawodnością — może go używać osoba bez specjalistycznego przeszkolenia. Zasady użycia opisane są na etykietach. Gaśnice muszą być malowane na kolor czerwony i odpowiednio oznakowane.
Nowelizacja rozporządzenia — 23 grudnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1716)
Wprowadzono obowiązek wyposażenia pomieszczeń mieszkalnych i lokali użytkowych (w których odbywa się spalanie paliwa) w autonomiczne czujki dymu i czujki tlenku węgla (czadu). Terminy obowiązywania dla istniejących budynków — do 1 stycznia 2030 r. (mieszkaniowe) i 30 czerwca 2026 r. (usługowe).
Szybkie pytanie
Jaka jest maksymalna odległość z dowolnego miejsca w obiekcie do najbliższej gaśnicy?