
Moduł BHP · Pierwsza pomoc
Definicja, obowiązek prawny i ogólne postępowanie ratownicze
Czym jest pierwsza pomoc?
Pierwsza pomoc to szybkie, zorganizowane działanie prowadzone przez osoby z otoczenia ofiary nieszczęśliwego wypadku. Sprawne i kompetentne działanie ma często decydujące znaczenie dla dalszych rezultatów leczenia — często decyduje o życiu poszkodowanego.
Jeżeli świadkami wypadku jest więcej osób, jedna z nich powinna objąć kierownictwo akcją ratowniczą do czasu przybycia pomocy fachowej.
Obowiązek prawny udzielenia pomocy
Art. 162 § 1 Kodeksu karnego (Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553 z późn. zm.)
„Kto człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie udziela pomocy, mogąc jej udzielić bez narażania siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”
Postępowanie osoby ratującej — kolejność działań
Zadaniem osoby udzielającej pierwszej pomocy jest utrzymanie poszkodowanego przy życiu i niedopuszczenie do dalszych powikłań do chwili przybycia lekarza lub karetki pogotowia ratunkowego.
Moduł BHP · Pierwsza pomoc
Zranienia i krwotoki
Zranienia — pierwsza pomoc
Zakaz: Nie wolno wyjmować z ran ciał obcych ani grzebać w ranach.
Ranny, którego rany są zanieczyszczone ziemią lub kurzem, powinien obowiązkowo otrzymać surowicę przeciwtężcową.
Krwotoki
Krwotok — szybki i obfity wylew krwi z uszkodzonego naczynia. Krwawienie — wypływ wolny i skąpy.
WG DROGI WYPŁYWU
WG RODZAJU NACZYNIA
Zatrzymanie krwotoku tętniczego:
Uwaga: Opatrunku nasiąkniętego krwią nie należy usuwać — jedynie okryć czystym nałożonym na wierzch. Ranę zaopatruj zawsze w jednorazowych rękawiczkach.
Krwotoki wewnętrzne (po upadku z wysokości, uderzeniu, zgnieceniu) — najważniejsze jest jak najszybsze przekazanie poszkodowanego fachowym służbom medycznym.
Krwawienie z nosa
Szybkie pytanie
Co należy zrobić z opatrunkiem, który nasiąkł krwią podczas opatrywania rany?
Moduł BHP · Pierwsza pomoc
Złamania, zwichnięcia, oparzenia i odmrożenia
Złamania
Objawy złamania: silna bolesność nasilająca się przy dotyku, niemożność ruchu, zmiana zarysu kości. Przy złamaniu kręgosłupa — możliwe porażenie kończyn; żeber — ból przy oddychaniu; miednicy — ból przy siadaniu.
Pierwsza pomoc:
Zwichnięcia
Częściowe lub całkowite przemieszczenie kości w obrębie stawu z uszkodzeniem torebki stawowej i więzadeł.
Oparzenia
I STOPIEŃ
Zaczerwienienie, pieczący ból
II STOPIEŃ
Pęcherzyki z płynem, silny ból
III STOPIEŃ
Tkanka podskórna, skóra biała/szara/brązowa
IV STOPIEŃ
Zwęglenie, martwica tkanek
Pierwsza pomoc:
Odmrożenia
I STOPIEŃ
Zblednięcie, zdrętwienie, pieczenie
II STOPIEŃ
Sinoczerwone zabarwienie + pęcherze
III STOPIEŃ
Martwica tkanek
Moduł BHP · Pierwsza pomoc
Porażenie prądem, RKO i zatrucia chemiczne
Porażenie prądem elektrycznym
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa (RKO)
Wytyczne ERC 2021: Stosunek uciśnięć klatki piersiowej do oddechów ratowniczych wynosi 30:2. RKO zaczynamy zawsze od uciśnięć klatki piersiowej. Jeśli ratownik nie może lub nie chce wykonywać oddechów, prowadzi same uciśnięcia.
Sztuczne oddychanie usta-usta
Pośredni masaż serca
1 RATOWNIK
30 : 2
uciśnięcia : oddechy
2 RATOWNIKÓW
30 : 2
jeden uciska, drugi wentyluje; zmiana co 2 min
Akcję reanimacyjną prowadzić do czasu pojawienia się pomocy lekarskiej.
AED (defibrylator) — gdy dostępny, użyć jak najszybciej. Defibrylacja zwiększa skuteczność RKO o 50–70%, a każda minuta opóźnienia zmniejsza szansę o 3–5%.
Zatrucia chemiczne
Drogą oddechową
Drogą pokarmową
Przez skórę
Ważne: Jak najszybciej wezwać lekarza. Podać nazwę substancji trującej — przy nieznanych: zebrać pierwsze wymiociny i przekazać lekarzowi do analizy.
Szybkie pytanie
Jaką częstotliwość i głębokość uciśnięć klatki piersiowej zalecają aktualne wytyczne ERC 2021 przy resuscytacji osoby dorosłej?